Videoproductie
De Rode Draak

Regisseur Bram van Erkel sloeg de begeerde uitnodiging voor het Rode Draak Toernooi 2001 af om die zinderende strijd op video te kunnen vastleggen. Het resultaat is een meeslepende documentaire, waarin veel deelnemers opmerkelijke uitspraken worden ontlokt en waarin winnaars en verliezers op de millimeter worden gevolgd. De première van dit aangrijpende tijdsdocument vond plaats in Hilversum en van heinde en verre waren nieuwsgierigen toegestroomd.

Hier volgt de gesproken tekst uit de videoproductie (lengte: 25' 3")

Commentator: Zaterdagmiddag 13 januari 2001. In de zaal naast de oud katholieke kerk in Hilversum wordt alles in gereedheid gebracht voor de traditioneel zinderende strijd om de Rode Draak. Dit jaar wordt het de dertiende keer.

(Beelden van de voorbereidingen door Wim Knieriem en Jelte Rep)
Jelte: Wim is de technische dienst, dus eh .. WIM!
Wim: Heb je al gecontroleerd of je spanning had?
Jelte: Nee ik heb niks gedaan.Die knopjes daar? Nee dat is van de bar.
Wim: Dat is van de bar.
Jelte: En wat zal dit betekenen?
Wim: Dat is ook van de bar.

(De zaal wordt ingericht)
Wim: Ik zal het hier een beetje weghalen. Het maakt niet zoveel uit.
Jelte: Ja dat is wel goed, maar ik dacht omdat de mensen hier staan .. maar ja, dit is wel zo rustig. (Het grote scoreboard wordt opgehangen) Dit houdt altijd het meeste op: die lullige plakbandjes. We hebben vandaag 40 deelnemers. Dit is gemaakt voor 48 deelnemers.
Interviewer: Zijn er nog nieuwe mensen bij?
Jelte: Het zal allemaal oudgedienden. Ik ga nu even mijn programma opzoeken. O, ik ben een muismatje vergeten. Dat moet ik ook nog meenemen.

(De tafels krijgen een groen kleed)
Jelte: Dit is prima. Hier kan ik mee akkoord gaan.
Wim: Ja, zie je, dit is goed. Er zijn namelijk grote en kleine. Dit zijn de kleine.
Interviewer: Over nagedacht, Wim? Een rode stok bij een rode stoel?
Wim: Ja, dat hoort bij elkaar. Speciaal voor het toernooi begint Oost op de rode stoel.

(De namen van de deelnemers worden met krijt op het scoreboard ingevuld)
Jelte: Spons! Ik zou er hier twee overhouden.
Wim: Poets er maar over heen. Dat maakt voor die lijnen toch niet uit. Met een beetje water gaat lekkerder. Zie je, dat gaat hartstikke goed.
Interviewer: Wordt de inwendige mens nog versterkt vanavond?
Wim: Ja-a! Dat zit helemaal goed. We hebben plenty spullen. En de koffie is vers gezet, dus wat dat betreft denk ik dat niemand iets tekort komt.
Interviewer: Wat valt er te eten?
Wim: Dat is nog steeds een verrassingspakket, maar er is rekening gehouden met de diverse smaken van onze deelnemers. Er zijn er een aantal bij die lusten geen vlees, dus wat dat betreft kun je rekenen op een paar hartige hapjes.
Jelte: Het is ontstaan als een jubileumactiviteit van onze badmintonclub, die Jong Leven heette en het tweede lustrum vierde, volgens mij. We hebben toen naar iets bijzonders gezocht en kwamen toen uit op Jong Leven: Mah Jong Leven. Een mahjongtoernooi hebben we toen bedacht. En dat is in eh.. het is nu het dertiende toernooi. Dus dat was in eh ..
Wim: Als je dus terugrekent zit je ongeveer op … 2000 min 13, dan zit je dus op 1978 op het ogenblik, 77.
Jelte: Nee, 1989 was het eerste toernooi.

(Tijdsovergang naar avond. De deelnemers stromen toe.)
Commentator: Zo op het eerste gezicht een hartelijk weerzien van vele oude bekenden die elkaar ontspannen begroeten, maar vergis je niet. De belangen zijn groot bij de komende krachtmeting en de verwachtingen zijn hoog gespannen.

Tim ('eeuwige tweede'): Vrij redelijk. Drie keer tweede en vandaag voor de eerste plaats.
Interviewer: Dat weet je zeker?
Tim: Daar is eigenlijk geen andere plaats. Als je drie keer tweede bent geweest, moet je wel eerste worden.

Maarten ( ondertitel 'semi prof'): In Australië hebben de Nederlanders vorig jaar hun grootste triomfen gevierd, in Sydney. Dus ik denk: ik ga daar naar toe om me terdege voor te bereiden op dit toernooi. Het moet nu een keer lukken. Niks angst voor draken en nummer dertien enzo. Ik ga gewoon naar Sydney. Hoogenband, Ankie …. allemaal goud. Het moet gewoon lukken.

Interviewer: Jenneke, je scoort wel hoog buiten dit clubverband. Hoe komt dat?
Jenneke ('ex Ned kampioen'): Weet ik niet. Goeie vorm van de dag, denk ik.
Manon: Dat is meestal overdag toch?
Jenneke: Dat is overdag, is beter dan 's avonds misschien. Misschien is dat het.

Leo ('Rode Draak '89 en '96') Nou, ik kijk het even aan en in de laatste ronde kijk ik of het mogelijk is om het inderdaad voor de derde keer achter mijn naam kan zetten.
Interviewer (aan Wim): Jij doet met je gezin al heel lang mee met verschillende mensen, maar waarom heeft er nog nooit iemand een prijs gewonnen?
Wim ('Rode Lantaarn '98'): Nou ze hebben wel eens een prijs gewonnen alleen het was de poedelprijs. Die heeft Jessica een keer gewonnen. En wij scoren wel regelmatig hoog, alleen net niet hoog genoeg om een prijs mee te nemen. De familie treedt wat individueel op dus de gemeenschappelijke krachten om d'r eens tot een topscore te komen dat hebben we eigenlijk nooit kunnen halen.

Jessica ('Rode Lantaarn '94'): Iedere keer zitten die Van Erkels ervoor. Dan lukt het gewoon niet. Altijd die Van Erkels weer.
Marco ('equipe Knieriem'): Volgens mij ben ik de enige geweest die ooit tweede of derde is geworden in een toernooi en dat is eh .. nog maar drie jaar geleden. Dus het valt best mee, Bram, we zijn alleen nooit eerste geworden en daar komt vanavond verandering in.

Commentator: De spanning in de zaal stijgt tot het kookpunt nu het begin van de wedstrijd aanstaande is. Ieder gaat op zijn manier met die spanning om. Je zoekt de eenzaamheid op of raadpleegt voor de zoveelste maal het onverbiddelijke Rode Boekje. Je kunt steun zoeken bij elkaar of alles verwerken in je eentje in de wetenschap dat je het straks ook alleen zal moeten doen. Of -helaas- stiekem kracht putten uit een stimulerend middel.

(Een gongslag kondigt de eerste ronde aan. De strijd brandt los. Een spelmoment: )
Martin D: Mooi, de laatste! Helaas!
Wim: Heel mooi.
Leo: Het mag ook wel
Jessica: En ik heb niks. Vier en vier. Is acht.

(Jelte slaat opnieuw de gong)
Jelte: Nog tien minuten. Iedereen mag geen nieuw spel meer maken, alleen het spel dat je nu speelt afmaken. Er mag geen nieuw spel meer begonnen worden.
Tim: Yes!! (staat enthousiast op) Kijk es!
Commentator: Voor Jelte is het nu spitsuur. De scorebriefjes stromen nu binnen nu het einde van de eerste ronde nadert. Iedereen wil graag gauw weten waar men staat op de ranglijst.

Interviewer: Monica, wat gaat het worden vanavond?
Monica ('vrouw van uitersten'): Het wordt volgens mij heel mooi. Ik word - met hoeveel zijn we? - 21!

Ton ('gevaarlijke outsider'): 23-ste plek.
Interviewer: Is dat statistisch wel juist?
Ton: Het is een getal beneden de 40, dus dat moet goed zijn.
Evert ('niet te onderschatten'): Het is dramatisch!
Interviewer: Weer?
Evert: Weer dramatisch.
Interviewer: Hoe komt dat steeds zo?
Evert: Verkeerd gegeten denk ik voor de wedstrijd.

(Paul Knieriem helpt bij het invullen van het scoreboard)
Paul: Edward: 604, plaats 11. Olav: -2288, plaats 28. En dan krijgen we in rood: Tienke met 7072 in de eerste ronde op plaats 1. Hartstikke mooi. Ik hoop dat ze het volhoudt.

(De tweede ronde is losgebarsten)
Marte: Bamboe-8.
Olga: Mahjong.
Tegenspelers: Ach! Nee hè!
Olga: Enig mogelijke plaats. Alles in een kleur.

(Spelmoment)
Leo: Dat is mahjong. Met weinig, maar ik heb de rode stok.
Tegenspeler: Heel verstandig.

(Ander spelmoment)
Monica: Mahjong.
Jelte: Monica Wolffensperger, toch bekend van de Rode Lantaarn, maakt nu een score van 6144.
Jaap: 2000 punten dus voor ons!
Interviewer: Ben je trots, Monica?
Monica: Ja, heel erg. Dat heb ik nog nooit meegemaakt. Leuk hè!

(Gongslag)
Jelte: De laatste 10 minuten gaan in. Er mag geen nieuw spel begonnen worden.
Interviewer: Gaat het zo slecht met je, Gerrit, dat je aan de drank moet?

Gerrit ('eeuwige belofte'): Me dunkt. Een verpletterende nederlaag.
Ria: O jé, daar heb je die praatjesmaker ook weer.
Gerrit: Hoe zo praatjesmaker? Iedereen vindt me aardig hier.
Ria: Echt waar? Dat kan ik me niet voorstellen.
Gerrit: Tot nog toe wel tenminste. Maar we hebben nog een ronde te gaan, hè.

Ria ('Rode Draak '90): Mag ik een droge sherry?
Interviewer: De hoeveelste is dat, Ria?
Ria: De eerste, schat.
Marco: De familie Knieriem gaat winnen dit jaar! Ik zeg het je. Ik zeg het je!
Wim: Nou hoor je het ook eens van een ander, Bram, en niet alleen van mij.
Marco: Ik sta nu dik in de plus en de volgende twee rondes gaan we klappers maken.

Femke ('Rode Draak '93'): Vier maal remise. Dus niks.
Interviewer: Nog lang wachten op de uitslag van de tweede ronde, Jelte?
Jelte: Ik mis nog een briefje en dan ja eh.. ik geloof wel dat er spannende ontwikkelingen zitten aan te komen.
Interviewer: Grote schokken?
Jelte: Nou, de trend zet zich voort. Ik heb nog geen uitzicht op de nummer 1, maar het zindert weer.

(Een assortiment hartige hapjes gaat rond)
Interviewer: Wat is het er voor een?

Tony ('recreatiespeler'): Heet! Vreselijk heet, Bram.

Commentator: Daar zijn ze dan, de resultaten van de tweede ronde. En er lijken spelers te zijn die de hoop op een goede uitslag al hebben opgegeven.
Jaap: Moet je zien hoe slecht ik ga. Geen mahjong gehad en nog een limietspel erbij!

(Volgens het scoreboard is Mark de nieuwe nummer 1)
Deelnemers: Kijk es, Mark! Hoe-oe! Mark, jongen! Alle Je-zus!!
Jelte: Een spannende ontwikkeling.
Interviewer: Valt er een prognose te geven nu?
Jelte: Ik denk dat Mark dit niet meer uit handen geeft. Hij is nogal vasthoudend. Hij lijkt me ook wel het karakter te hebben om die spanning aan te kunnen.

(Gongslag)
Jelte: We gaan beginnen aan de laatste en beslissende ronde van het Rode Draak Toernooi 2001.

(Spelmoment)
Maarten: Eindelijk, Bram, het is gelukt. Eindelijk, eindelijk.
Interviewer: Wat is gelukt?
Maarten: Punten! Eindelijk.
Interviewer: Kom je daar helemaal voor uit Australië?
Maarten: Precies.

Jelte: Hier doe je voor. Dit is eh.. Als je iedereen zo bezig ziet dan ervaar je het toch als heel bijzonder. Dit zijn de rustige momenten. Even de mensen observeren. Kijken naar de stijgers en de dalers. Mark, die het klassement aanvoert, heeft alleen nog maar remises gemaakt, maar krijgt nog de rode lat. En dan is het of dubbel betalen of dubbel verliezen. Dus dat is heel spannend. En Fred Koster, die moet je natuurlijk ook niet onderschatten. Als die zich eenmaal ergens in gebeten heeft dan slaat ze toe en laat niet meer los.

(Gongslag)
Jelte: Broeders en zusters, het einde nadert. Bereid u voor. Nog tien minuten en dan is het afgelopen. U mag alleen nog het spel dat gespeeld wordt afmaken. Er mag geen nieuw spel meer begonnen worden.

Fred ('bijtertje'): Ik weet het niet. Ik sta nu op de tweede plaats maar ik heb er niet veel van gebreid deze derde ronde.
Interviewer: Hoe kwam dat?
Fred: Hij was goed en hij is goed. En zij spelen altijd samen een keer per week. En ik speel een keer in het jaar. Daar kan ik niet tegen op.

Martin R ('interactief sterk'): Ja, ik heb eindelijk een beetje de schade ingehaald. Ik stond 29, dus wat dat betreft. Ik moest alleen maar schande afwentelen. Laatste ronde ging goed, dankzij het aangeven van mijn mahjongmaatje. Nee hoor, ik heb er zelf hard voor moeten werken. Ik verlaat ook met een goed gevoel dit toernooi.
Interviewer: Hoe is het gegaan, Evert?
Evert: Dramatisch.

Miranda ('onvoorspelbaar'): Het is vreselijk. Het is de laatste keer dat ik mee doe dus leg me maar goed vast op de gevoelige plaat.
Juliette (levert scorebriefje in): De winnaar zit hierbij.
Jelte: Ja? We zullen zien.

(Er gaan weer hartige hapjes rond)
Interviewer: Hoe ging het met de Kragtjes vanavond?
Gerrit: Buitengewoon.
Jenneke: Wat!?
Gerrit: We komen in aanmerking voor de stijlprijs, stellen we ons voor.
Jenneke: Ja, daar zijn we aan toe.
Gerrit: We zijn toe aan een hartige hap. Dit zijn de vlammetjes?
Bediening: Nee, dat zijn de kippetjes.
Gerrit: O de kippetjes. Maar die kunnen vlammen soms.
Miranda: Ik geef geen commentaar meer.
Ria: Ik heb leuk gespeeld, Bram, maar ik heb niks gehaald. Ik ga nu in de min.

Paul ('blijft groeien'): Ik denk dat ik te vroeg gepiekt heb. Twee weken geleden speelde ik tegen mijn tante en mijn oom: iets meer dan 7500 punten. Dat is gewoon te vroeg geweest.
Leo: Heel slecht de laatste ronde. Daar had ik mij heel wat van voorgesteld, maar ja, Monica zat tegenover mij. Dus dat was foute boel.
Interviewer: Monica heeft als een beest gespeeld?
Leo: Ja. Heel eenvoudige mahjongetjes maakte ze. En dan had ik een prachtig bord maar had niks bij elkaar. Ja dat was heel vals.
Monica: Ja absoluut, ja absoluut. We hadden een remise en drie mahjongen. Dat waren geen stralende mahjongen maar ze waren alle drie voor mij, 60 punten, 80 punten, 100 punten. Maar in ieder geval, ik ben er niet op achteruit gegaan.

Marco: Het is bijna gelukt.
Interviewer: Hoe bedoel je? Rode Lantaarn?
Marco: Zeg maar de top. Is bijna gelukt. Maar helaas moesten wij toch onze plaatsen delen binnen de familie en dan kon je niet concentreren op dat ene spel om dat uit te bouwen tot die eerste, enige plek die er te veroveren valt.
Interviewer: Heb je er echt wel voldoende voor gedaan?
Marco: Ja, je bouwt het op gedurende het jaar. We hebben wel een zomerstop ingebouwd. Dat was wel een hele lange zomerstop. Maar wel vlak voordat je weer begint, vanavond dus, even het Rode Boekje doornemen, en dan .. Nou, je zult de resultaten zo meteen zien. Maar een eerste plaats halen wij als familie denk ik niet.

Wim: Ik heb nog reservetroepen ingezet. Ik heb nog mijn oudste zoon ingezet als joker. Ik denk: dan halen we het er helemaal uit, maar ik geloof niet dat het er helemaal door gekomen is.
Interviewer: Wat gaat het worden?
Ton: Ik denk: 24.

Mark ('kleurrijk speler'): Ik heb veel remises gedaan de laatste ronde, dus ik blijf een beetje op hetzelfde hangen. En dat is wel aardig.
Omstander: Een beetje op nummer 1 hangen.
Mark: Het hangt gewoon af van de anderen wat die doen, hè. Of die misschien ineens ook 6000 punten hebben gehaald, zoals ik in de eerste ronde.
Interviewer: Is dat de uitslag, Wim?
Wim: Ja, dat is de uitslag.
Jelte: Het moment van de waarheid is aangebroken. Ook de rokers zijn welkom bij de grande finale. We beginnen begin eerst bij de mensen die negatief geëindigd zijn naar beneden en dan gaan we positief omhoog. Het is huiveringwekkend.
Wim: Frank: -2300, Koen, onze invaller, -234. Zeventiende plaats: Juliette. … En op de elfde plaats: Gerrit - 1824. Tienke ..

(De score van de aanvankelijke nummer 1 wordt bijgeschreven)
Omstanders: Ach!
Jelte: Maar met een grandioze score. Vroeger won je daar een toernooi mee. Monica. Marion, nummer twee. Dus dan blijft er over ..
Omstanders: Mark.
Jelte: Mark van Praagh heeft zijn eerste plaats verdedigd met de giga-score van 9268 punten!
(Applaus)
Jelte: Ik zou de vorige Rode Lantaarndraagster willen verzoeken de Rode Lantaarn over te dragen aan de nieuwe. Wat een ontroerend moment. Zeg ons wat er door je gaat.

Paul: Dames en heren, dis is echt super. De Rode Draak stond al bij ons in Haarlem, nu staat de Rode Draak er. En volgend jaar gaan we weer op voor de Rode Draak.
Jelte: Zou de nieuwe Rode Draak even naar voren willen komen?

(Marion overhandigt Paul de begerenswaardige trofee)
Mark: Vandaag vierde mijn dochter haar verjaardag, dus het was een schande dat ik hier was. Dat besloot zij te doen nadat ik me opgegeven had hier dus ik had een goede reden om toch te gaan. Ze is maandag echt jarig. En mijn zoon zei, die twaalf is, dat ik of met dit ding thuis moest komen of met de Rode Lantaarn. En toen zei ik: nou dan neem ik liever de Rode Lantaarn, want die vind ik mooier. Maar dit vind ik uiteindelijk wel veel, veel leuker. Bedankt!

Commentator: Het is beslist. Over een jaar waaien de winden weer en zal de zinderende strijd om de Rode Draak opnieuw losbarsten.

(Applaus en gejuich van de deelnemers)
Omstander: Jelte, bedankt!